Ci ,którzy jednak odczuwają negatywne skutki przesilenia wiosennego, wiedzą że jest bardzo uporczywe. Sprawia, że trudno nam się skoncentrować, pracować, wszystkie obowiązki stają się dwa razy trudniejsze. Czyż nie?
Przesilenie wiosenne dopada, niestety, większość z nas, na szczęście jest stanem przejściowym i u większości osób szybko mija( trwa około 2-4 tygodni). W sytuacji, gdy utrzymuje się dłużej, nasila się lub gdy typowe dla niego objawy pojawiają się regularnie prawie każdego roku, należy zwrócić na to uwagę i skonsultować swój stan z lekarzem psychiatrą. Może to  bowiem świadczyć o depresji.
 
Do jego najczęstszych objawów przesilenia wiosennego zaliczamy:
- ogólne poczucie zmęczenia, znużenie i apatię,
- niechęć do podejmowania aktywności fizycznej i umysłowej,
- trudności w koncentracji (kłopoty ze skupieniem się na pracy czy nauce),
- nadmierną senność lub przeciwnie, trudności z zasypianiem,
- obniżoną odporność organizmu, a w związku z nią podatność na infekcje,
- bóle głowy,
- odczuwanie niewielkich wzrostów temperatury jako dużo wyższych,
- odczuwanie nieusprawiedliwionej niechęci wobec innych ludzi.,
-stawianie sobie zbyt wysokich wymagań(„czas skończyć z lenistwem, czas wziąć się do pracy, zrobić porządki, zająć się wyglądem…”
 
O czym każdy z nas powinien pamiętać, aby uniknąć towarzyszącym przesileniu wiosennemu zagrożeniom? Dzisiaj kilka słów, jak sobie z tym radzić.
 
1. Zadbaj o swój sen. Ośmiogodzinny odpoczynek nocny znakomicie regeneruje organizm, a po dobrze przespanej nocy samopoczucie jest zdecydowanie lepsze. Aby dobrze zasypiać, unikaj picia po południu napojów pobudzających np. mocnej herbaty, kawy albo coca-coli. Kolacja powinna być lekka i opierać się na produktach bogatych w tryptofan (aminokwas, który wykazuje działanie uspokajające) takich, jak: biały ser, mleko, mięso z indyka, ryby i banany.
2. Wstawanie. Mrok za oknem nie zachęca do porannego wstawania informując nasz mózg, że jest jeszcze noc i pora snu. Dlatego pozwól swojemu organizmowi obudzić się powoli. Nie zrywaj się rano gwałtownie z łóżka, jak tylko usłyszysz dzwonek budzika. Poleż w łóżku przez kilka minut przeciągając się, co uaktywni mięśnie po nocnym odpoczynku. Następnie wstań i zaświeć wszystkie lampy w pobliżu (ekolodzy mnie zastrzelą;-),by obudzić rozespany organizm i dać mu pozytywną dawkę światła. Chłoń każdy promień słońca – w domu i w pracy w ciągu dnia odsuwaj zasłony i żaluzje, żeby jak najwięcej światła dziennego wpadało do pomieszczeń. Następnie otwórz również okno i wykonaj kilka głębokich, ale powolnych oddechów.W ten sposób dotlenisz się po całonocnym śnie.
3. Pamiętaj, aby zjeść pożywne śniadanie, które dostarcza organizmowi energii do działania. Powinno ono składać się z węglowodanów  czyli ,np. pieczywa, jak również białka w postaci wędliny, jajka i sera. Kanapki najlepiej smakują ze sporą ilość surowych warzyw np. pomidorów, ogórków, sałaty, które są jednocześnie źródłem witamin. Pożywne ą również płatki owsiane, ziarna zbóż, suszone owoce i orzechy. Do śniadania niezbędna jest odrobina masła roślinnego, ponieważ tłuszcz ułatwia przyswajanie witamin z warzyw. Bardzo ważne jest śniadanie, które zimą powinno być szczególnie pożywne, ponieważ dostarcza organizmowi energii nie tylko do działania, ale i do zapewnienia uczucia ciepła wewnętrznego.
4. Odżywianie. Warto pamiętać o mrożonkach, gdyż zachowują one większość niezbędnych dla nas witamin, zwłaszcza wit. C,A,E oraz te z grupy B. W jadłospisie warto też uwzględniać kiełki, które stanowią źródło cennych witamin i składników mineralnych. Można je kupić lub hodować w domu. Samemu możemy też hodować natkę pietruszki i szczypiorek ,odporność poprawiają także jogurty i inne mleczne napoje zawierające żywe kultury. Doskonałym stymulatorem serotoniny jest na przykład czekolada, a do nieco mniej kalorycznych „rozweselaczy” zalicza się szpinak, ser, czy wątróbkę. Warto sięgnąć też po pokarmy zawierające sporą ilość błonnika np. jabłka.
5. Zwróć uwagę na swój ubiór, gdy wychodzisz na dwór. Ubranie powinno być kilkuwarstwowe, ponieważ powietrze znajdujące się pomiędzy poszczególnymi elementami garderoby dodatkowo zabezpiecza przed utratą ciepła. Nie zapominaj o czapce, szaliku i rękawiczkach. Należy pamiętać, że najwięcej ciepła uchodzi przez skórę głowy, toteż jej ochrona jest niezmiernie istotna. A komfort cieplny jest jedną ze składowych dobrego samopoczucia. Warto zwrócić też uwagę na kolorystykę ubioru, i tak np. kolor czerwony –ożywia, dodaje energii, pobudza do działania. Żółty-wzmacnia i ożywia umysł, wpływa pozytywnie na odporność nerwową. Podobnie pomarańczowy. Z kolei kolory niebieski, zielony i fioletowy działają raczej uspokajająco, likwidują napięcia, przywracają równowagę.
6. Jeśli palisz papierosy, to organizm twój jest dodatkowo niedotleniony na skutek działania składników dymu tytoniowego, co pogarsza znacznie samopoczucie i kondycję, dlatego końcówka zimy może być dobrym pretekstem do rzucenia tego nałogu, choć wymaga to silnej motywacji i  wytrwania w postanowieniu. Nagrodą będzie lepsze samopoczucie i kondycja oraz poprawa wyglądu, zauważalne już po kilku tygodniach niepalenia.
7. Na wiosnę nieoceniony jest regularny ruch i ćwiczenia fizyczne, które znakomicie usprawniają i dotleniają organizm. Jednocześnie wydzielane w czasie wysiłku przez mózg endorfiny i serotonina poprawiają nastrój i wprowadzają w stan błogości. Aktywność fizyczną trzeba jednak wprowadzać stopniowo w zależności od własnej wydolności, gdyż nadmierny wysiłek może po prostu zaszkodzić. Każdy trening należy zaczynać od kilkuminutowej rozgrzewki. Dla zdrowia najlepsze są dyscypliny stymulujące układ krążenia ,np. marsz, bieganie, jazda na rowerze i pływanie. Ćwiczyć należy około 20-30 minut i co najmniej 3 razy w tygodniu. Zima nie zachęca do aktywności fizycznej, warto jednak w  czasie przedwiośnia rozruszać swój organizm. Regularny ruch usprawnia nas i dotlenia. Polecam również, „szybki spacer” lub jak kto woli- Nordic Walking. Wsłuchajmy się w przyrodę. Znajdźmy choć jeden dzień na wycieczkę na łono natury, a budząca się do życia przyroda pozytywnie na nas wpłynie!
8. Na dobre samopoczucie ma wpływ również umiejętność radzenia sobie ze stresem. W okresie przesilenia wiosennego warto nieco zwolnić tempo w pracy i w domu rozdzielając sprawy na ważne i nie ważne oraz pilne i nie pilne. Rozluźniająco może działać regularne słuchanie muzyki relaksacyjnej, masaże lub uprawianie technik relaksacyjnych np. joga albo  aromaterapia, którą w warunkach domowych może być wieczorna ciepła kąpiel z dodatkiem olejku lawendowego lub różanego albo ulubionych ziół.
9. Warto sięgnąć do starych, domowych sposobów wzmacniania odporności i pić herbatę z sokiem malinowym, mleko z miodem, sok z cebuli lub z cytryny albo spożywać czosnek. W aptekach dostępne są gotowe preparaty ziołowe pobudzające układ immunologiczny, a tym samym stymulujące naturalną odporność organizmu. Do najpopularniejszych należy jeżówka (echinacea), ziele pokrzywy, preparaty z żeń-szenia i miłorzębu japońskiego. Dodatkowo można przyjmować mikroelementy (zwłaszcza preparaty magnezu i cynku). Wszystkie one dostępne są bez recepty w każdej aptece. Odczuwając silnie stresy, niepokój czy złe samopoczucie warto zwrócić uwagę na naturalne sposoby, m.in. zioła. Herbatka z melisy skutecznie łagodzi napięcie i niepokoje, a wypita przed snem dodatkowo ułatwia zasypianie. Wprost nieoceniona jest herbatka z owoców dzikiej róży, która zawiera znów bardzo dużo minerałów (potas, magnez, cynk, wapń) oraz witaminy C. Powyższe preparaty pobudzają nasz układ odpornościowy do zwalczania bakterii, wirusów, grzybów oraz innych patogenów chorobotwórczych.
10. Warto sięgnąć po suplementy
Odpowiednio zbalansowana dieta dostarcza zazwyczaj wszystkich potrzebnych składników odżywczych, łącznie z witaminami i minerałami. Cześć ludzi aktywnych zawodowo nie jest jednak w stanie odżywiać się racjonalnie, co może prowadzić u nich na przedwiośniu do niedoborów witaminowych. Dlatego u takich osób warto na przedwiośniu rozważyć suplementację witaminową uzupełniającą codzienną dietę zwłaszcza, że w aptekach dostępna jest szeroka gama preparatów wielowitaminowych.. Farmaceuta jest w stanie doradzić każdemu odpowiedni preparat w zależności od wieku, płci, stanu zdrowia i stopnia wytrenowania. Należy jednak pamiętać, że kuracja witaminowa powinna trwać nie dłużej niż 1-2 miesiące, bo witaminy w nadmiarze mogą zaszkodzić.
11. W miarę możliwości unikaj dużych skupisk ludzi (w autobusach, tramwajach, w hipermarketach), bo tam możesz „złapać” przeziębienie lub grypę.
 
I tak już na koniec, pragnę jeszcze raz zaznaczyć, że nasze aktualne odczucia są skutkiem procesów przestawiania się organizmu z jesienno-zimowego, „uśpionego jak niedźwiedź” na rytm wiosenno-letni „radosnego jak skowronek”. Zmienia się sposób funkcjonowania układu krążenia, tętno, częstość oddychania oraz poziom hormonów, które wpływają na nasz nastrój. Stosując się jednak do powyższych rad można ten „trudny” okres uczynić nieco znośniejszym.
Zatem „Skowronki” cieszmy się nadchodzącą wiosną, wykorzystajmy dłuższe dni na spotkania z przyjaciółmi, relaks i odpoczynek, a z pewnością nasze samopoczucie poprawi się w ciągu najbliższych tygodni i powitamy wiosnę w dobrym nastroju….Wiosna, wiosna, wiosna ach to ty!

Tkanka łączna tworzy konstrukcję oporową (szkielet) i zewnętrzne pokrycia (płaszcz skórny), jest częścią organów i tkanek, formuje razem z krwią i limfą środowisko wewnętrzne naszego organizmu. Tkanka łączna zbudowana jest z istoty międzykomórkowej i komórek, które syntezują istotę. Istota międzykomórkowa, otulająca komórki, wpływa na ich przyczepność, rozwój, proliferację, organizację i metabolizm. Podstawę istoty międzykomórkowej stanowi kolagen, który zbudowany jest z białek i podlega sekrecji przez komórki tkanki łącznej.

Kolageny – to najczęściej spotykane białka nie tylko w istocie międzykomórkowej, ale w całym organizmie, stanowią one około 1/3 wszystkich białek organizmu człowieka. Kolagen tworzy włókna, które przeplatają się jak nici w tkanki i tworzy konstrukcję , w którą mogą wrastać nowe komórki. W ten sposób zostaje zabezpieczony mechanizm elastyczności i jędrności tkanek organizmu.

Kolagen różni się od innych białek organizmu wysoką zawartością aminokwasów : proliny i hydroksyproliny, zawartość których warunkuje jego wytrzymałość. Podstawowa funkcja cząstek kolagenowych związana jest z formowaniem i podtrzymywaniem specyficznej struktury organów i tkanek w procesie wzrostu i rozwoju organizmu.

Kolagen jest wzajemnie związany z tkanką łączną, jej wzrostem, rozwojem, schorzeniami i procesami starzenia. Przy niedoborze (mechanicznym, metabolicznym) kolagenu i elastenu wynika wiele chorób : zapalenie żył, żylaki, przepukliny, anewryzmy tętnicze, hemoroidy, opuszczenie narządów wewnętrznych i inne.

Kolagen z czasem podlega procesowi starzenia, co uwarunkowane jest formowaniem poprzecznych związków między jego włóknami. Przez te poprzeczne mostki kolagen ulega powolnemu rozszczepieniu. Poprzeczne związki są stabilne, podlegają one naturalnemu procesowi rozpadu i odnawiania włókien kolagenowych, zmniejsza się ich giętkość, sprężystość i elastyczność. Proces starzenia, choroby i urazy, tylko wzmagają te procesy, które w pierwszej kolejności wpływają na skórę, co wywołuje link zmarszczki i zwiotczenie skóry.

Kolagen uważa się za jedną z najważniejszych i cennych substancji, od których zależy młodość skóry : jędrność , gładkość i elastyczność. W przypadku niedoboru kolagenu w organizmie , człowiek częściej choruje, przy czym obserwuje się szybkie starzenie się skóry. Z upływem czasu zauważalny jest ubytek zapasów kolagenu, właśnie dlatego, najlepszym sposobem uzupełniania jego deficytu jest wykorzystanie preparatów i kosmetyków zawierających kolagen naturalny.

Ostatnie badania wykazały, że słabszą pamięć mają osoby z niedoborem witaminy B1.

Znajduje się ona w drożdżach, nasionach słonecznika, pestkach dyni, płatkach owianych, grochu, fasoli.

Gdy mamy kłopoty z jasnością umysłu i myślenia, być może pijemy za mało mleka. Zawarte w nim białko i witamina  B usprawnia procesy myślowe i  ułatwia koncentrację.

Zalecana dawka to 2 szklanki mleka dziennie.

Od dawna wiadomo również, że brak magnezu w pożywieniu powoduje stany niepokoju, zdenerwowanie, a także zmęczenie i bezsenność. W jednym z badań, osobom odczuwającym chroniczne zmęczenie i brak zainteresowań zaczęto podawać dodatkowe ilości magnezu i już po kilku dniach poczuli się oni lepiej: zniknęło zmęczenie, pojawiła się chęć do życia. Magnez znajdziesz w : kakao, orzechach, soji, fasoli, grochu, razowym pieczywie, warzywach, czekoladzie( szczególnie gorzkiej)

Następnym związkiem jest żelazo. Jego niedobór prowadzi do spadku zdolności rozumowania, upośledza pamięć i zdolność uczenia się. Znajdziecie go w roślinach strączkowych, orzechach, zielonych warzywach, rodzynkach

Proste porady dotyczące diety sprzyjającej nauce:

1. Twoje śniadanie powinno się składać z dużej ilości owoców:
   staraj się jeść codziennie pół banana (potas), pomarańcze lub kiwi (wit. C)

2. Do obiadu koniecznie zjadaj sałatkę z jak największej mieszanki świeżych warzyw.

3. Tłuszcze rybne i roślinne są niezastąpionym źródłem wspomnianego kwasu linolowego (którego brak powoduje utratę pamięci, a nawet apatię i halucynacje).

4. Dostarczaj poprzez ćwiczenia fizyczne lub przynajmniej codzienne spacery tlenu dla mózgu. Dlatego też tak ważne przed i podczas nauki jest głębokie i miarowe oddychanie.

Ćwiczenia fizycznych są korzystne nie tylko dla naszego ciała, ale i dla umysłu – wzbogacają krew w tlen, która oczywiście dociera do mózgu. Aby jeszcze bardziej podkreślić rolę odpowiedniego dotlenienia powiem, że brak tlenu zabija szare komórki, które są jedynymi nie odradzalnymi komórkami organizmu

5. Pij duże ilości wody lub świeżo wyciśniętego soku Woda pozwala zachować równowagę organizmowi w przeciwieństwie do kawy, herbaty i napojów gazowanych. Dobrym wyjściem jest również picie zielonej herbaty z dodatkiem liścia Ginko

Uwaga! Picie kawy przy nauce polepsza pamięć krótkotrwałą, ale działa tylko chwilowo, szybko pobudza  lecz w rzeczywistości pogarsza koncentrację.

6. Jedz ciemne pieczywo, które jest bogatsze w witaminy, składniki mineralne i błonnik niż białe.

7.Unikaj dużych ilości mięsa, zwłaszcza tłustego.

8. W okresie dużego napięcia nerwowego(np. podczas sesji) możesz wspomagać się lecytyną zakupioną w aptece( wzmacnia koncentrację i pamięć).Naturalną  lecytynę znajdziesz m.in. w orzechach, rybach, kalafiorze, kiełkach pszenicy, kapuście.

9.Spożywaj mniej produktów zawierających cukier. Energia, której dostarczają jest krótkotrwała.

Uwaga!

Wykluczamy przekąski, typu chipsy i słodycze. Nie dość, że są bardzo kaloryczne, to mózg przyzwyczaja się do ciągłego jedzenia podczas nauki i potem będziemy odczuwali potrzebę ciągłego jedzenia.

Polecam suszone jabłka pokrojone w krążki (można kupić w sklepie, możesz tez sam pokroić i podgryzać świeże) i marchewkę.

10. Alkohol i nikotyna są wrogiem zdrowia i zaburza funkcjonowanie mózgu! A zdrowie to największa wartość, nie zapominajmy otym.

Anna Słomińska

W Polsce oprócz adopcji możemy się spotkać z kilkoma innymi formami opieki nad dzieckiem pozbawionym rodziny, są to:

-placówki opiekuńczo wychowawcze czyli Domy Małego Dziecka( dzieci do lat 3) i Domy Dziecka(do 18 r.ż.).

-Pogotowie opiekuńcze – placówka o charakterze obserwacyjno-selekcyjnym. Dziecko przebywa tu nie dłużej niż 6 miesięcy w trakcie trwania procesu sądowego. Pogotowie dokonuje rozpoznania i oceny stanu psychicznego i fizycznego dziecka, jego sytuację rodzinną i ustala czy powinno wrócić do domu czy znaleźć się w Domu Dziecka. Do PO trafiają głównie dzieci znajdowane na ulicy, uciekające z domów lub innych placówek wychowawczo-opiekuńczych, niepełnoletnie ofiary przemocy domowej lub małoletni przestępcy.

-Rodziny zastępcze – mogą to być rodziny spokrewnione lub spowinowacone z dzieckiem, ale nie tylko. Dziecko wzięte jest na pewien czas (np. pobytu matki w wiezieniu, rodzice mają ograniczoną władzę rodzicielską lub nie są znani) zazwyczaj jednak wychowywane jest do czasu uzyskania pełnoletniości lub usamodzielnienia.  Dla wielu dzieci rodzina zastępcza jest jedyną realną formą opieki pozazakładowej. Są to: dzieci, których zdrowie fizyczne lub psychiczne wykazuje odchylenia od normy i mają niewielkie szanse na adopcję; większość dzieci w wieku powyżej 3 lat; dzieci, których więź z rodziną naturalną nie została całkowicie zerwana; dzieci , które tylko na pewien czas utraciły rodzinę własną. Instytucja rodziny zastępczej  podlega kontroli. Rodziny dostają pieniądze na utrzymanie dziecka do 18 r. ż.

Zgodnie z polskim prawem rodziną zastępczą może zostać małżeństwo lub osoba samotna. Muszą przy tym spełniać następujące warunki:

1.    polskie obywatelstwo

2.    niekaralność

3.    unormowane warunki mieszkaniowe

4.    stałe źródło dochodu (przynajmniej jednego opiekuna)

5.    stan zdrowia umożliwiający sprawowanie opieki nad dzieckiem w rodzinie zastępczej

6.    odbycie szkolenia dla rodzin zastępczych.

Szkolenia prowadzą ośrodki adopcyjno-opiekuńcze. Na pokrycie podstawowych wydatków związanych ze sprawowaniem opieki nad dzieckiem, rodzice zastępczy otrzymują częściowy zwrot poniesionych kosztów. Jego wysokość zależy od wieku dziecka i jego stanu zdrowia. Rodzina zastępcza różni się dość znacznie zarówno od rodziny naturalnej, jak i adopcyjnej. Dziecko nie urodziło się w tej rodzinie, ani nie zostało ” przysposobione” natomiast jest ono ” wzięte na wychowanie” na pewien okres lub bezterminowo. Może się jednak zdarzyć , że rodzina zrzeknie się, w którymś momencie opieki nad dzieckiem i ma do tego prawo. -rodziny opiekuńcze- rodziny opiekuńcze czyli takie, które wychowują okresowo i odpłatnie dzieci z Domów Małego Dziecka.

- Adopcja ( której będzie poświęcony cykl artykułów w naszym portalu) – daje dziecku takie prawa jakie normalnie wynikają z pokrewieństwa. W przypadku adopcji następuje zupełne zerwanie więzi z naturalną rodziną , zostaje natomiast nawiązana nowa więź z rodzicami przysposabiającymi i całą ich bliższą i dalszą rodziną. Z prawnego punktu widzenia dziecko takie nie jest już sierotą. Rodziny adopcyjne nie dostają pieniędzy na dziecko. Istniejące w naszym kraju Ośrodki adopcyjno-opiekuńcze służą fachową pomocą.

- Rodziny zaprzyjaźnione to forma częściowej opieki pozazakładowej, polegająca na utrzymywaniu stałego, systematycznego kontaktu z dzieckiem sierocym. Na skutek apeli w radiu i telewizji ludzie zaczęli zapraszać dzieci z domów dziecka do siebie na święta, niektórzy podtrzymywali kontakt z dzieckiem jeszcze długo potem (tak się zaczęło). Rodzina, która nawiązuje kontakt z wychowankiem Domu Dziecka i nie zamierza podjąć się nad nim opieki całkowitej, ale interesuje się rozwojem dziecka, uzupełnia jego braki w wyposażeniu, stara się otoczyć je ciepłem, może z zaskoczeniem stwierdzić, że po pewnym czasie dziecko zaczyna stwarzać trudności wychowawcze.

Dlaczego tak się dzieje? Dziecko bardzo często oczekuje w takich sytuacjach, że rodzina ” od święta” stanie się jego rodziną „na stałe” i przez różne manifestacje swoich zachowań zaczyna się tego domagać. Po pierwszym okresie euforii z powodu korzystnej zmiany jaka zaszła w jego życiu, dziecko zaczyna odczuwać niedosyt i dostrzegać wiele mankamentów swojej sytuacji. O ile poprzednio chciało należeć do kogokolwiek teraz już wie dokładnie z kim by chciało zamieszkać.

Oddziaływanie profilaktyczne czy reedukacyjne rodzin zaprzyjaźnionych jest środkiem mniej skutecznym niż, np.: rodziny zastępczej jednak może być rodzajem terapii, ponieważ dziecko jest postrzegane jako indywidualność. W kontakcie z rodziną zaprzyjaźnioną dziecko ma możliwość dać coś z siebie( a nie jak w placówce być wciąż obiektem czyjejś troski), może współodczuwać z innymi, przeżywać z nimi radość i smutek. Co więcej dziecko uczy się życia rodzinnego a prawidłowo funkcjonująca rodzina może posłużyć mu za wzór w przyszłości. Dziecko ma możliwość poznać nowe środowisko, nowych ludzi wzbogaca w ten sposób swoją wiedzę o świecie, swoje słownictwo. I taka forma opieki podobnie jak omówione poprzednio rodziny zastępcze wymaga fachowej pomocy i konsultacji ze względu na złożoność sytuacji i wiele specyficznych problemów.

-Jeszcze inną formę opieki nad dzieckiem sierocym stanowią tzw. Domy Rodzinne, które można by porównać do małych Domów Dziecka z tą jednak różnicą, że nie ma tu wychowawców — są rodzice. Przeważnie wychowaniem dzieci zajmuje się para małżeńska posiadająca również własne potomstwo. Grupa wychowanków liczy 10–15 osób różnej płci i w różnym wieku. Jest to szansa dla licznego rodzeństwa by nie musiało być rozdzielone i cierpieć z powodu rozłąki.

Anna Słomińska

Jeśli ktoś podjął decyzję o studiowaniu Zdrowia Publicznego bez przekonania lub z braku innej alternatywy, to najprawdopodobniej nie będzie dobrym specjalistą w zakresie zdrowia. Często nasuwało mi się pytanie jak w przerwie miedzy zajęciami można palić papierosy, a potem z „fascynacją i zainteresowaniem” słuchać wykładów z profilaktyki i promocji zdrowego stylu życia. Co gorsza, chcieć być potem wiarygodnym specjalistą i uczyć innych jak dbać o zdrowie. Uważam, że studiując nauki o zdrowiu trzeba nimi żyć i czuć to, co się chce robić i co się chce przekazać innym. Osobom bez przekonania odradzam ten kierunek, z pracą nie jest łatwo i trzeba mieć wielką siłę przebicia oraz dużo samozaparcia by odnaleźć się na krętych drogach rynku pracy… 

Absolwent Zdrowia Publicznego nie ma łatwo. Nie miał już podczas studiów, gdzie był traktowany jak piąte kolo u wozu (temat na inny artykuł, ale każdy student ZP już zapewne wie o co chodzi) i podobnie jest na rynku pracy. Mało kto wie o kierunku ZP, a ci, którzy już go znają i tak mało o nim wiedzą. Niejeden absolwent, pewnie przyzna mi rację, że jedno z „ulubionych” pytań, jakie często słyszał podczas studiowania było: „Co ty będziesz po tym robił?” I tu student sam powątpiewał i gubił się w natłoku myśli o swoją przyszłość…

Ci, którzy jednak się nie zgubili – walczyli dalej i próbowali znaleźć pracę w sektorze zdrowia, z różnymi skutkami.

Prawda jest taka, że można znaleźć pracę po ZP i to taką, która przynosi satysfakcję i zadowolenie. Studia są interesujące i zahaczają o szeroki zakres programów i dyscyplin naukowych. Większość studentów jest z nich zadowolona i deklaruje chęć podjęcia pracy w zawodzie. Przyczyn, że tak się nie dzieje jest wiele, postaram się wymienić te najważniejsze:

1) ZP to stosunkowo nowy kierunek studiów, same uczelnie „eksperymentują”, metodą prób i błędów zapychają luki w programach, nieprzydatnymi nikomu zajęciami. Z całą pewnością mogę stwierdzić, że nie wykorzystują one możliwości studenta. Przedmioty często się powielają, a nie skupiają na najważniejszym, a już w małym stopniu na praktycznych umiejętnościach przyszłych liderów zdrowia. Student ZP obudzony w środku nocy bezbłędnie wyrecytuje definicje „zdrowia” we wszystkich jego kolokacjach, teoriach i odmianach, a ma spory problem z napisaniem programu zdrowotnego czy biznes planu dla placówki medycznej. Ma się niestety wrażenie, że część wykładowców nie wie, co chce przekazać studentom i znalazła się tam przypadkowo (kolejne zapchanie dziury? tym razem wykładowcą?)Studentów uczy się suchych informacji o nikotynizmie, alkoholizmie, otyłości itp., natomiast bardzo mało o metodach ich zwalczania czy samej profilaktyce. Mało tego, nie widzi się problemu, że po raz setny powtarza się to samo. I student sucha  raz enty tematów o nikotynizmie, alkoholizmie, otyłości i tak w kółko… Studenci jednak chcą rzetelnych i wiarygodnych informacji, które przydadzą się w dalszej pracy, chcą namacalnych umiejętności, które mogliby wcielić w życie. Suche fakty bez odzwierciedlenia w rzeczywistości nie robią na nich wrażenia, a niestety takich jest sporo. Stąd często nieodparte wrażenie studentów, że nie są odpowiednio przygotowani do przyszłej pracy. Według unijnego projektu Leonardo da Vinci „Poprawa zatrudnienia wśród absolwentów zdrowia publicznego” wynika, że istnieje rozbieżność miedzy umiejętnościami, jakie absolwenci uzyskują po ukończeniu studiów, a jakie są poszukiwane na rynkach pracy. Z kolei w artykule „Rozwój kompetencji przywódczych w zdrowiu publicznym”, który ukazał się w „American Journal of Public Health” możemy przeczytać, że niewystarczająco dużo uwagi poświęca się na przygotowanie liderów w sektorze zdrowia publicznego, w odniesieniu do skomplikowanych potrzeb i wyzwań, jakie niesie za sobą rynek pracy i nieuchronne zmiany.

2)Druga sprawa-Polska raczkuje, albo nawet zaczyna raczkować w zagadnieniach profilaktyki, dlatego ZP traktowane jest po macoszemu. Wydaje się również, że nie mamy dobrych sposobów jak się za to zabrać. Pytanie czy kwestią jest tylko brak pieniędzy, czy także wykwalifikowanej kadry?

3) Innym problemem związanym z zatrudnieniem absolwentów ZP jest kwestia wiedzy i świadomości potencjalnych pracodawców dotyczących umiejętności kwalifikacji takiego absolwenta, przybliżonej chociażby znajomości programu nauczania oraz świadomości własnych wymagań i oczekiwań stosunku do takiej osoby.

Czynniki te na pewno przyczyniają się do niskiego zatrudnienia wśród absolwentów ZP, jednak moją intencją jest wskazać miejsca ewentualnego ich zatrudnienia. Jeszcze ktoś pomyśli, że artykuł ten trąca zbytnim pesymizmem i anty-promocją ZP, a tak nie jest.

Celem naszego portalu jest ukazanie jak ważną kwestią jest Zdrowie Publiczne i jak bardzo są potrzebni wykwalifikowani specjaliści w tej dziedzinie.

Otóż jest kilka interesujących opcji pracy dla absolwentów ZP:

-w zakładach opieki zdrowotnej

Przede wszystkim wśród świadczeniodawców rozpatrywanych, jako potencjalni pracodawcy dla absolwentów ZP należy w szczególności wyróżnić: placówki ambulatoryjnej opieki zdrowotnej, praktyki lekarskie, szpitale, oddziały dzienne, hospicja, zakłady psychiatryczne, zakłady przeciwgruźlicze, sanatoria rehabilitacyjne, placówki lecznictwa uzdrowiskowego, zakłady opiekuńczo-lecznicze, stacje i punkty krwiodawstwa, placówki pomocy doraźnej, zakłady pomocy społecznej, prywatne kliniki, centra zdrowia i urody. Placówki te mogą stanowić dla absolwentów zdrowia publicznego różnorodne rodzaje i formy zatrudnienia, począwszy od stanowisk zarządzających(w administracji, zarządzaniu) poprzez promocję zdrowia(zdrowego żywienia, stylu życia).

- w sektorze edukacyjnym

Miejscem, gdzie absolwent zdrowia publicznego mógłby wykorzystać swoją wiedzę i umiejętności są np. szkoły promujące zdrowie, szkoły medyczne, szkolnictwo specjalne, świetlice socjoterapeutyczne oraz każda instytucja, w której istnieje potrzeba zatrudnienia koordynatora lub konsultanta ds. promocji zdrowia i szkolnej edukacji zdrowotnej. To ciekawa opcja dla studentów lubiących dzieci i wiążących swoją przyszłość z placówkami oświatowymi. Niezbędne są uprawnienia pedagogiczne, które na części kierunków są gwarantowane w ramach zajęć dodatkowych.

- administracja rządowa i samorządowa

Pracy można szukać w Urzędach Wojewódzkich, Urzędach Miasta i Gminy w Działach Oświaty Zdrowotnej i Zdrowia, Regionalnych Ośrodkach lub Centrach Zdrowia Publicznego w NFZ.W ramach rządu, najbardziej aktywnym w realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego jest Ministerstwo Zdrowia. W ramach administracji rządowej cele te są realizowane przez różnego rodzaju komórki organizacyjne, m.in. Departament Zdrowia Publicznego, Departament Organizacji Ochrony Zdrowia, Departament Ubezpieczeń Zdrowotnych, które są potencjalnym miejscem dla absolwenta ZP. Praca rewelacyjnie łączy zagadnienia teoretyczne z praktyką. Ciekawa opcja dla absolwentów wiążących swą przyszłość z pracą w biurze i na stanowiskach urzędniczych.

- Państwowa Inspekcja Sanitarna

Ciekawa opcja dla studentów interesujących się zagadnieniami z epidemiologii, bezpieczeństwa i higieny pracy, środowiska czy procesów nauczania. W Inspekcji Sanitarnej są różne oddziały, mi.in. promocji zdrowia, dział higieny komunalnej, żywienia, epidemiologii, transportu, higieny szkolnej. Absolwent pozna znajomość przepisów prawa sanitarnego oraz ich właściwą interpretację, podstawową znajomość chorób zakaźnych, sposobów ich zwalczania i zapobiegania, bardzo dobrą znajomość kompetencji wszystkich organów współpracujących z PIS, oraz umiejętność obiektywnej oceny ryzyka chorobotwórczego. 

-branża farmaceutyczna

Praca w firmie farmaceutycznej to nie praca dla każdego człowieka. Tak, więc stosunkowo wysokie wynagrodzenie w jakiś sposób łagodzi koszty emocjonalne, które ponosi się w tej pracy. Absolwenci zdrowia mogą w tej branży znaleźć dla siebie ciekawe miejsca zatrudnienia. Czy to w oddziałach promocji zdrowia przy tworzeniu programów edukacyjnych, np. przeciwdziałania rakowi szyjki macicy, warsztaty szkoleniowe z pierwszej pomocy, profilaktyki wirusowych zapaleń wątroby, profilaktyki malarii itp. jak i również na stanowiskach przedstawicieli medycznych, ale i nie tylko. W firmach tych stosuje się drogę awansu wewnętrznego, to znaczy, że należy zaczynać od „zwykłego” stanowiska, a dopiero przy sprzyjających okolicznościach i posiadaniu określonych kompetencji, starać się o wyższe stanowisko.

Pracodawcy z branży farmaceutycznej wymagają – biorąc pod uwagę stanowisko przedstawiciela medycznego – wysokiej komunikatywności. Poszukują osoby, która potrafi nawiązywać i podtrzymywać kontakty, rozwiązywać konflikty, dzielić się wiedzą i doświadczeniem, jest zdyscyplinowana, umie pracować w niesprzyjających okolicznościach, radzić sobie ze stresem i zdenerwowaniem. Oprócz wyżej wymienionych cech i umiejętności przyszły pracownik firmy farmaceutycznej powinien być dyspozycyjny, umieć planować pracę zespołu, budowę i realizację programu oraz posiadać wysoką motywację do działania. 

- Pomoc społeczna

Absolwenci ZP mogą również znaleźć zatrudnienie w instytucjach pomocy społecznej na stanowiskach tj. pracownik działu organizacyjnego MOPS, PCPR, pracownik działu pomocy społecznej osobom starszymi i niepełnosprawnym, pracownik działu rehabilitacji zawodowej i społecznej, pracownik domów pomocy społecznej, ośrodków wsparcia rodziny, placówek opiekuńczo-wychowawczych. Na stanowiskach tego typu świetnie odnajdą się osoby z łatwością nawiązywania kontaktów, rozwiązywania konfliktów oraz osoby skuteczne komunikując się, kreatywne i samozdyscyplinowane.

Poza tym, co mogę jeszcze dodać, absolwentów ZP szczerze zachęcam do uczenia się języków obcych. Między innymi w Wielkiej Brytanii, czy Holandii jest duże zapotrzebowanie na specjalistów w tej dziedzinie i studenci tych kierunków bez problemu znajdują satysfakcjonującą i dobrze płatną pracę. Kierunek ten jest poważany i ceniony za granicą. Osoby, które znają język angielski, zachęcam do spróbowania swoich sił za granicą.

W trakcie rozwoju naszego portalu chcemy się również skupić na ofertach pracy dla studentów kierunków medycznych zarówno w Polsce jak i krajach UE.

Według mnie warto również zainwestować w siebie i połączyć studia z innym wykształceniem medycznym lub zapisać się na studia podyplomowe o podobnym profilu, stanowczo zwiększa to szanse zatrudnienia w służbie zdrowia.

Podsumowując, znalezienie pracy w sektorze zdrowia jest determinowane przez wiele czynników: wiedza na temat sektora zdrowia publicznego m.in. z zakresu promocji zdrowia oraz zarządzania, silne poczucie zaangażowania oraz rozumienie i umiejętność poszukiwania informacji na temat stanu zdrowia publicznego na pewno są jedną z decydujących spraw. Nie muszę chyba wspominać, że bez względu na fakt, o jaką pracę absolwent ZP będzie się starał, bez względu na stanowisko, firmę czy instytucję – pracodawcy najbardziej cenią sobie osoby: pracowite, dobrze zorganizowane, szybko reagujące na zmiany – elastyczne, umiejące sobie radzić ze stresem, mające inicjatywę, wysoką motywacją do pracy, mobilne oraz te, które cechuje wysoka kultura osobista. Bardzo ważną rolę odgrywa doświadczenie zawodowe, którym może być np. wolontariat, do czego szczerze zachęcam. Po studiach start jest znacznie łatwiejszy, a w CV mile widziana jest praca wolontarystyczna.

Mam jednak nadzieję, że z czasem i w Polsce otworzą się dla absolwentów ZP nowsze i ciekawsze perspektywy pracy, że będzie zapotrzebowanie na specjalistów tego kierunku i sami będą poszukiwani przez pracodawców. Uważam, że w przyszłości na skutek oddziaływania środowiska związanego ze ZP i propagowaniu/promowaniu absolwentów Zdrowia Publicznego, szanse na zatrudnienie i „otworzenie się” dla nich możliwości wyboru różnych ścieżek kariery, będą rosły. Być może z czasem absolwenci ZP doczekają się również ustawy o zawodzie i kwalifikacjach pracowników zdrowia publicznego. Także życzę powodzenia i wytrwałości w poszukiwaniu pracy, która da wiele satysfakcji, a wiedza zdobyta podczas studiów, zostanie wykorzystana w pomocy innym ludziom.

Z nadzieją w przyszłość!

mgr Anna Słomińska

Specjalista Zdrowia Publicznego

Zdrowie Publiczne to stosunkowo nowy kierunek studiów z połowy lat 90-tych. Niestety wiedza przeciętnego obywatela na temat tej dziedziny jest znikoma, przez co często spotykamy się z pytaniem „co to za studia, czego właściwie uczą?”. 

 Pozytywną sprawą wydaje się jednak fakt, że z roku na rok kierunek Zdrowie Publiczne cieszy się coraz większą popularnością. Jest to dobra propozycja dla tych, którzy chcieliby pracować w służbie zdrowia, a zarazem łączyć znajomość różnych dziedzin naukowych.

Studia ZP przygotowują studentów do pracy w sektorach odpowiedzialnych za zarządzanie, administrację i ochronę zdrowia we wszystkich jej placówkach i sektorach.

Zdrowie Publiczne można studiować na uniwersytetach medycznych, uniwersytetach ogólnych, akademiach wychowania fizycznego oraz państwowych wyższych szkołach zawodowych. Każda z uczelni ma własne kryteria, co do przyjmowania kandydatów. Najczęściej brane są pod uwagę wyniki maturalne, wyniki testów przeprowadzanych przez uczelnie (głównie biologia, biologia człowieka, chemia) oraz wyniki rozmów kwalifikacyjnych. Najtrudniej dostać się na Uniwersytety Medyczne.

Na kierunku ZP prowadzone są specjalności. I tak studenci mogą wybierać spośród:

-zarządzania w ochronie zdrowia

-promocji zdrowia

-edukacji zdrowotnej lub pedagogiki zdrowia

-komunikacji społecznej w zakresie zdrowia( praca w mediach)

-ratownictwa medycznego

-dietetyki i żywienia

Na studiach obowiązuje kilka bloków tematycznych. Są to głównie przedmioty medyczne( m.in. anatomia, biochemia, fizjologia człowieka, medycyna społeczna, medycyna naturalna, żywienie człowieka, epidemiologia),przedmioty ekonomiczne i managerskie (m.in. mikroekonomia, makroekonomia, biznes plan, prawo ZP, prawo pracy, rachunek kosztów) oraz przedmioty wykształcenia ogólnego (dydaktyka z metodyką, socjologia zdrowia, psychologia ogólna, pedagogika, seksuologia itp.)

Według studentów Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, do najtrudniejszych należą ekonomia, anatomia, biochemia, epidemiologia. Do najprzyjemniejszych i najciekawszych z kolei –międzynarodowe problemy zdrowia, promocja zdrowia matki i dziecka, seksuologia, zdrowie psychiczne. Z czym chyba jednak każdy student się zgodzi ,bardzo dużo zależy od podejścia i umiejętności osoby wykładającej. Czasem bardzo ciekawy przedmiot , można wyłożyć w sposób godny pożałowania ,gdzie jedynie z czym się wychodzi z sali wykładowej, to poczucie straconego czasu. Ale to taka mała dygresja.

Trzeci  rok studiów to pisanie pracy licencjackiej i seminaria. Praca może być tylko teoretyczna, ale może być również badawcza, co z całą pewnością zwiększa jej atrakcyjność. Należy ją wówczas poprzeć badaniami statystycznymi, które niestety student musi zrobić na własną rękę. Bardzo ważną kwestią jest wybór interesującego tematu pracy jak i  dobrego promotora. Od tego drugiego, w głównej mierze, zależy nasz sukces. Ostrzegam przed „upierdliwymi” promotorami, wtedy chęć do studiowania maksymalnie spada!

Po obronie pracy licencjackiej większość studentów decyduje się na kontynuację studiów na magisterce. Wówczas dużo przedmiotów się powtarza, część jest rozszerzona, ale i dochodzą nowe przedmioty np. ekonomika leku, rachunkowość, prawa pacjenta, choroby społeczne, zawodowe itp.

W ciągu całych studiów jest do napisania kilka prac semestralnych np. eseje z psychologii, pedagogiki. Zazwyczaj egzaminy są w formie pisemnej  i testowej, ale zdarzają się i egzaminy ustne. Po każdym roku w czasie wakacji student musi zaliczyć praktyki z zakresu promocji zdrowia(np. w szkołach),a także zakresu zarządzania w opiece zdrowotnej (w ZOZ).

Ogólnie studia są przyjemne i ciekawe, nie ma na nich takiego „wyścigu i zakuwania” jak na kierunku lekarskim. Jedynym minusem, często odczuwanym przez studentów, jest traktowanie tego kierunku jak „5 koła u wozu” i poczucie dyskryminacji na uczelni. Naprawdę trzeba mocno wierzyć w co się robi i znaleźć dużo samozaparcia, by tym nastrojom nie ulec.

Osoby kreatywne i żądne wiedzy zachęcam do udzielania się w kołach naukowych, a także korzystania z wymian międzynarodowych i szkoleń. To naprawdę rewelacyjna sprawa, łącząca naukę z umiejętnościami praktycznymi.

Wszelkie informacje na temat studiów Zdrowia Publicznego można znaleźć na stronach uczelnianych.

Może również i wy chcielibyście się podzielić opiniami na temat studiów ZP, czekamy na e-maile.

mgr Anna Słomińska

Specjalista Zdrowia Publicznego

Po pierwsze pamiętajmy, że na jakość snu w dużej mierze wpływa tryb życia w ciągu dnia. Organizm lubi harmonię i stały rozkład zajęć. Dlatego warto wstawać zawsze o tej samej porze, jadać regularnie i o stałych godzinach kłaść się spać.

Ostatni posiłek jedź przynajmniej 3 godziny przed snem, w przeciwnym razie pobudzony system trawienny organizmowi udać się na spoczynek. Uwaga jeśli jednak odczuwasz przed zaśnięciem ssący głód, koniecznie zjedz coś lekkiego, bo pusty żołądek nie pozwoli ci zasnąć.

Po drugie alkohol pity w dużych ilościach zdecydowanie zaburza sen. Mało tego, pogłębia bezsenność, szczególnie u osób, które budzą się w środku nocy i nie mogą ponownie zasnąć. Po południu i wieczorem nie pij kawy, coli ani innych napojów zawierających kofeinę.

Uprawiaj sport. Ruch jest dla zdrowia jak najbardziej wskazany, sprzyja dotlenieniu organizmu, jednak pamiętajmy, by wysiłek zakończyć minimum 3 godziny przed udaniem się na spoczynek.

Jak jeszcze można sobie pomóc? Przed pójściem spać weź ciepłą kąpiel, posłuchaj spokojnej muzyki, poczytaj pogodna książkę. Można wypić ziołową herbatkę uspokajającą z melisy.

Zadbaj by sypialnia była cicha. Może w zasypianiu przeszkadza ci hałas za oknem, niewygodne łóżko, materac, poduszka. Może ze snu wybija cię chrapanie męża? Wypróbujcie wówczas dostępne w aptece płyny przeciw chrapaniu lub korki do uszu. Niektórzy śpią ze specjalną opaską na oczy, by nie dochodziło do nich żadne światło(np. ulicznych lamp). To tez może nam pomóc!

Łóżko uczyń oazą snu-nie jedz w nim, nie pracuj. Jeśli w dzień mieliście emocjonujące przeżycia podzielcie się nimi z partnerem lub przyjacielem. Uspokoisz się, kiedy się wygadasz!

Często jednak źródło bezsenności leży w kłopotach zdrowotnych w 75% przypadków są to problemy psychiczno-emocjonalne, a inne to nadmierny stres, depresja, reumatyzm, cukrzyca, nadczynność tarczycy, bezdech, zespół niespokojnych nóg.

Koniecznie trzeba zgłosić się z tym problemem do lekarza. Nigdy nie bierzcie leków nasennych na własną rękę. One też uzależniają i można je stosować nie dłużej niż miesiąc. W leczeniu bezsenności pomocna bywa również psychoterapia.

 Czy wiesz ,że:

• Po 17 godzinach bez snu człowiek zachowuje się tak, jakby miał we krwi 0,5 promila alkoholu. Połowa kolizji drogowych jest skutkiem niewyspania kierowcy.

• Najdłużej żyją ci, którzy śpią siedem godzin na dobę – taki wniosek wysunął prof. Kripke po przeanalizowaniu ponad miliona osób.

• Optymalna długość snu to odpowiednio 7 godzin 58 minut dla mężczyzn oraz 7 godzin 12 minut dla kobiet.

• Osoby, które za mało śpią, łatwiej tyją – taką diagnozę postawili obradujący w Rzymie włoscy specjaliści od spraw snu.

• Przerywany, niespokojny sen przyczynia się do rozwoju cukrzycy.

• Winston Churchill, John F. Kennedy i Napoleon Bonaparte na sen przeznaczali od czterech do sześciu godzin na dobę.
• Leonardo da Vinci sypiał po 15 minut co cztery godziny

• Noworodki śpią po 16-20 godzin na dobę( w przeciwieństwie do ich rodziców;-)w wieku dorosłym śpimy od 6-8 godzin. Do siedemdziesiątki jednak znów potrzebujemy więcej wypoczynku, a na starość śpimy coraz mniej.

• Faza REM (z ang.rapid eye movements, czyli szybkie ruchy gałek ocznych).W tej fazie mózg pracuje bardzo szybko i pojawiają się marzenia senne. W tym stadium zapamiętujemy to, czego nauczyliśmy się w dzień.

• U osób korzystających codziennie z komputera występuje drżenie palców podczas snu oraz charakterystyczne mocniejsze drgnięcia kciuka (przypominające wciskanie klawisza enter).

 Sen pozwala nam marzyć, przeżywać dziwne historie. Nie wiemy dokładnie dlaczego się pojawia, ale jest pewne, że bez niego nie możemy żyć. Czasem nie chce przyjść lub męczy koszmarami, ale kiedy znajdziemy się w ciepłych objęciach Morfeusza, daje nam zdrowie, siły i urodę. Zatem wszystkim sowom i skowronkom życzę by mogli zacytować słowa zespołu Dżem: „Dzisiaj miałem piękny sen ,naprawdę piękny sen…” Wierzę ,że wskazówki zawarte w artykule okażą się pomocne, by czuć się optymistycznym i wypoczętym każdego poranka. A teraz już czas na sen. Dobranoc…

Specjalista Zdrowia Publicznego

 mgr Anna Słomińska